Redactor
Түркістан – қазақ тарихы мен мәдениетінің алтын діңгегі, көне ескерткіштер шоғырланған қасиетті өңір. Сондықтан бұл аймақтағы жәдігерлерді көздің қарашығындай сақтау — мемлекеттік деңгейдегі ғана емес, әрбір азаматтың қасиетті борышы.
Бұл жауапкершілік елдің бас құжатында да нақты айқындалған. Жаңа Конституцияның 40-бабында Қазақстан Республикасының азаматтары тарихи және мәдени мұраны сақтауға қамқорлық жасауға, сондай-ақ тарих пен мәдениет ескерткіштеріне ұқыпты қарауға міндетті екені шегелеп көрсетілген.
Бұл норма бабалар аманатын қорғауды тек мемлекеттік органдардың міндеті ретінде қалдырмай, оған азаматтық жауапкершілік пен ортақ мәдени сана ұғымын енгізеді.
Түркістан облысының мәдени капиталы: Нақты деректер
Түркістан аймағындағы бүгінгі жағдай осы конституциялық норманың өміршеңдігін толық дәлелдеп отыр. Ресми мәліметтерге сүйенсек, өңірде 1 792 тарихи-мәдени мұра нысаны мемлекеттік есепке алынған:
- Халықаралық деңгейде: ЮНЕСКО-ның бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген Қожа Ахмет Ясауи кесенесі.
- Республикалық маңызы бар: 40 нысан.
- Жергілікті маңызы бар: 403 тарихи-мәдени ескерткіш.
Мұраны жаңғырту: Атқарылған жұмыстар мен жоспарлар
Көне қалалар мен кешендерді қалпына келтіру бағытында өңірде ауқымды жобалар жүзеге асырылуда:
- 2025 жылғы жетістіктер: Сауран археологиялық-сәулеттік кешенінде, Ежелгі Түркістан мен Отырар қалашықтарында, Аппақ Ишан сәулет кешенінде және Шәмет Ишан мешіт-медресесінде ауқымды ғылыми-реставрациялау жұмыстары сәтті жүргізілді.
- 2026 жылдың жоспары: Созақ ауданының Құмкент ауылында орналасқан тарихи Баба Түкті Шашты Әзіз кесенесін толық реставрациялау көзделіп отыр.
- 2026–2028 жылдарға арналған стратегия: Қожа Ахмет Ясауидің рухани мұрасын зерделеу, сақтау және халықаралық деңгейде насихаттау мақсатында 37 ірі іс-шарадан тұрақты кешенді жоспар бекітілді. Бұл бағдарлама ғылыми-зерттеу, білім беру, мәдени-ағартушылық және қайта қалпына келтіру (реставрация) бағыттарын толық қамтиды.
