Зерттеу Қазақстанның 18 жастан асқан ересек тұрғындарының жынысы, жасы, тұрғылықты елді мекен түрі және аймағы бойынша құрылымын көрсететін ұлттық іріктеме бойынша жүргізілді. Қоңырау соғу ұялы және стационарлық телефон нөмірлері бойынша жүзеге асырылды. Сауалнама ҚР Орталық сайлау комиссиясының ресми хабарламасына сәйкес жүргізілді.
Алынған мәліметтер азаматтардың алдағы электоралдық процеске деген ағымдағы қызығушылығын бағалауға мүмкіндік береді.
«Сіз 2026 жылғы 23 тамызда өтетін Құрылтай депутаттарын сайлауға қатысуды жоспарлап отырсыз ба?” деген сұраққа респонденттердің 70,3%-ы сайлау учаскелеріне келуге ниетті екендіктерін айтты. Ал 23,3%-ы дауыс беруге қатысуды жоспарламайды, тағы 6,4% әзірге нақты жауап бере алмайтындарын айтқан.
Осы ретте қала мен ауыл арасындағы электоралды белсенділікте айтарлықтай айырмашылық байқалған жоқ. Сайлауға келуге дайындық бойынша қала мен ауыл тұрғындары арасындағы алшақтық шамамен екі пайызға тең.
Ең белсенді топ – 46-60 жас аралығындағы сайлаушылар: олардың дауыс беруге қатысуға дайындығы 18-28 жас аралығындағы жастарға қарағанда шамамен 10%-ға жоғары. Ерлермен салыстырғанда әйелдер арасында дауыс беруге қатысатындардың саны 5 пайызға көп екені анықталды. Ал аса ынталы электоралдық белсенділік тіркелген топ жоғары және аяқталмаған жоғары білімі бар респонденттер болды.
Сонымен қатар, зерттеуге қатысқандар 23 тамызда өтетін сайлауда қай партияға дауыс бергісі келетінін көрсетті.
Респонденттерге «Құрылтай сайлауында қандай саяси партияға дауыс бересіз?» деген сұрақ қойылды.
Электоралды рейтингте бірінші орында «Әділет» партиясы тұр: бұл партия үшін респонденттердің 64,8%-ы дауыс беруге дайын. Сауалнама бойынша, партия барлық әлеуметтік топтарда бәсекелестерінен озық, партия жақтастарының арасында жастардың басымдығы айрықша байқалады.
5,4% көрсеткішпен «Ауыл» партиясы – екінші орында. Бұл партия үшін дауыс беретіндердің қатары ауылдық жерлерде қаламен салыстырғанда бір жарым есе көп екені анықталды. Партияның өз жұмысында дәл осы электоратқа ден қоятынын ескергенде, бұл айырмашылық қисынды.
Respublica және «Ақ жол» партияларының электорат қолдауына қатысты көрсеткіштері шамалас, тиісінше,4,8% және 4,7%. Алайда олардың әлеуетті жақтастарының құрылымында белгілі бір айырмашылықтар байқалады: Respublica-ны таңдағандардың арасында бірінші кезекте қалалық жерде тұратын ер-азаматтар саны басым болса, «Ақ жол» партиясы үшін дауыс беруге ниетті респонденттердің дені – ауылдық жерлерде тұратын ересек жас топтарының өкілдері, оның ішінде ерлер мен әйелдер саны шамалас.
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия (ЖСДП) – 3,3% және Қазақстанның Халық партиясы (ҚХП) – 3,1% көрсеткіштерімен қатар келеді. Атап өтерлігі, ЖСДП – жақтастарының арасында кәсіптік-техникалық білімі бар респонденттер саны басым бірден-бір партия. ҚХП үшін дауыс берем деушілердің дені – ең жас және ең егде респонденттер.
«Байтақ» жасылдар партиясы үшін сауалнамаға қатысқандардың 0,8%-ы дауыс беруге дайын екенін айтқан. Партия жақтастарының басым бөлігі егде жастағы ауыл тұрғындары екені анықталды.
Телефон арқылы сауалнама барысында сайлауда дауыс беру кезінде «Барлығына қарсы» нұсқасын респонденттердің 2,2%-ы таңдауға ниетті екендерін айтқан.
Респонденттердің 10,9%-ы әлі нақты таңдау жасамаған немесе жауап беруге дайын емес.
Жалпы зерттеу нәтижелері сайлау науқаны басталған тұста азаматтардың электоралдық таңдаулары қарқынды түрде қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Партиялардың ақпараттық және жұмылдыру жұмыстары азаматтардың сайлауға қатысты ұстанымдары мен саяси таңдауларына ықпал ететін маңызды факторлардың біріне айналып отыр.
Қазақстандық қоғамдық даму институты деректерді ОСК-ның 2026 жылғы 8 шілдедегі №ОСК-11-07/1290 жазбаша хабарламасына сәйкес жариялайды.
__
📊Казахстанский институт общественного развития с 8 по 20 июля 2026 года провел телефонный опрос среди 1200 респондентов во всех регионах страны – в 17 областях, а также городах Астана, Алматы и Шымкент.
Исследование проведено по национальной выборке, отражающей структуру взрослого населения Казахстана старше 18 лет по полу, возрасту, типу населенного пункта и региону проживания. Обзвон осуществлялся по мобильным и стационарным телефонным номерам. Опрос проведен в соответствии с официальным уведомлением ЦИК РК.
Полученные данные позволяют оценить текущий интерес граждан к предстоящему электоральному процессу.
На вопрос «Планируете ли Вы принять участие в выборах депутатов Курултая, которые состоятся 23 августа 2026 года?» 70,3% респондентов ответили, что намерены прийти на избирательные участки. Не планируют участвовать в голосовании 23,3%, еще 6,4% пока не определились.
При этом практически не наблюдается разницы в электоральной активности между городом и селом. Разрыв в готовности прийти на выборы между городскими и сельскими жителями составляет порядка двух процентных пунктов.
Наиболее активная группа – избиратели 46–60 лет: их готовность участвовать в выборах примерно на 10% выше, чем у молодежи 18–28 лет. Женщины подтверждают участие примерно на 5 процентных пунктов чаще мужчин. Кроме того, наиболее высокая электоральная активность фиксируется среди респондентов с высшим и незаконченным высшим образованием.
Участники исследования также указали, за какую партию они предпочли бы отдать свой голос на предстоящих выборах 23 августа.Респондентам был задан вопрос: «За какую политическую партию Вы проголосуете на выборах в Курултай?».
Первое место в электоральном рейтинге занимает партия «Әділет»: за нее готовы проголосовать 64,8% респондентов. Судя по опросу, партия опережает конкурентов во всех социальных группах с особенно заметным отрывом у молодого электората.
На втором месте находится партия «Ауыл» с показателем 5,4%. На селе за нее голосуют примерно в полтора раза чаще, чем в городе, что ожидаемо, учитывая «нишевый» территориальный подход партии в работе с электоратом.
Партии Respublica и «Ақ жол» имеют сопоставимые показатели электоральной поддержки – 4,8% и 4,7% соответственно.Однако, в структуре потенциальных сторонников наблюдаются определенные различия: среди выбравших вариант Respublica в первую очередь преобладают молодые мужчины из городского населения, у «Ақ жол» – больше жителей сельской местности старших возрастных групп, в числе которых в равной степени представлены мужчины и женщины.
Близкие позиции также занимают Общенациональная социал-демократическая партия (ОСДП) – 3,3% и Народная партия Казахстана (НПК) – 3,1%. Примечательно, что ОСДП – единственная партия, в числе сторонников которой преобладают респонденты с профессионально-техническим образованием. У НПК ядро голосующих за партию смещено в сторону самых молодых и самых возрастныхреспондентов.
За партию зеленых «Байтақ» готовы проголосовать 0,8% опрошенных, с заметным преобладанием сельских жителей старших возрастов.
Вариант «Против всех» намерены выбрать 2,2% респондентов.
Не определились с выбором или затруднились с ответом еще 10,9% респондентов.
В целом результаты исследования фиксируют динамичное формирование электоральных предпочтений на фоне старта избирательной кампании. Информационная и мобилизационная работа партий становится одним из факторов, влияющих на отношение граждан к выборам и их политический выбор.
Казахстанский институт общественного развития публикует данные с письменного уведомления ЦИК №ОСК-11-07/1290 от 8 июля 2026 года.
